ޕޯސްޓް 1

މި ނަޒަރިއްޔާތުގެ މޭސްތެރީންނަކީ ބީ.އެފް. ސްކްނިރ (B.F. Skinner) އަދި އިވަން ޕަވްލޯވް (Ivan Pavlov) ފަދަ ބިހޭވިއަރިސްޓުންނެވެ. މި ނަޒަރިއްޔާތުގެ މައިގަނޑު ގަބޫލުކުރުމަކީ ކުއްޖާ އުނގެނެނީ ކުއްޖާގެ ސުލޫކަށް (behavior)  ނުވަތަ އުޅުމަށް އަންނަ ދާއިމީ ބަދަލެއްގެ ސަބަބުންނެވެ. ކުއްޖާއަށް މި ބަދަލު އަންނަން މެދުވެރިވަނީ، ކުއްޖާ އުޅޭ މާހައުލުން  ނުވަތަ އެހެނިހެން ފަރާތްތަކުން އެ ކުއްޖަކަށް އުނގެނުމާ ގުޅޭގޮތުން ލިބެމުންދާ ހިތްވަރާއި ތަރުހީބެވެ ނުވަތަ ރިއިންފޯރސްމެންޓެވެ. މީގެ ސަބަބުން ކުއްޖާގެ އުޅުން ވަކި ގޮތަކަށް ވަކިގޮތަކަށް ބައްޓަން (Condition) ކުރެވެއެވެ.

މި ނަޒަރިއްޔާތު އެއް ތަޙުލީލަކީ، ކުއްތާއެއް ވަކި ގޮތަކަށް ހޭނެވުމުގައި (ކޮންޑިޝަންކުރުމުގައި) ތަޖުރިބާކުރި ގޮތެވެ. އެއީ ސްޓިމިއުލަސް (ވަކިކަމަކަށް)-  ރެސްޕޯންސް (ރައްދު )-  ރީއިންފޯސްމެންޓު (ހިތްވަރު/ ތަރުޙީބު)  އުޞޫލެވެ. މި ކުއްތާ ވަކި ގޮތަކަށް ކޮންޑިޝަން ކުރުމުގައި 3 މަރުޙަލާއެއް ކަޑައްތުކޮށްފައިވެއެވެ. އެއީ ކޮންޑިޝަން ކުރުމުގެ ކުރި (Before conditioning)، ކޮންޑިޝަން ކުރުމުގެތެރެ (During conditioning)، އަދި ކޮންޑިޝަން ކުރުމުގެ ފަސް (After conditioning)  އެވެ.

ފުރަތަމަ މަރުޙަލާގައި ކުއްތާއަށް ކާއެއްޗެއް ދެއްކުމުން ކުޅުދިޔާވެއެވެ. މިއީ ކުއްތާ ވަކި ގޮތަކަށް ބައްޓަން ކޮށްގެން ނުވަތަ ހާނުވައިގެން ކުރި ކަމަކަށް ނުވާތީވެ، މި ޙާލަތުގައި ކާއެއްޗެހިވާނީ އަންކޮޑިޝަންޑް ސްޓިމިއުލަސް އަކަށެވެ. އަދި ކުއްތާގެ ކުޅުދިޔާވުން ބެލެވިގެންދަނީ އަންކޮންޑިޝަންޑް ރެސްޕޯންސްއަކަށެވެ.

ހަމަ މި މަރުހަލާގައި އުލެއް ތަޅުވާލުމުން ކުއްތާގެ ހަރަކާތަށް އަންނަ ބަދަލު ބެލުނެވެ. ނަމަވެސް ކާއެއްޗެހި ފެނުމުން ކުއްތާ ރެސްޕޯންސް ކުރި ގޮތަށް ކުއްތާ މި ޙާލަތުގައި ރެސްޕޯންސެއް ނުކުރެއެވެ.

ދެވަނަ މަރުޙަލާ ނުވަތަ ކޮންޑިޝަން ކުރުމުގެ ތެރޭގައި ކާއެއްޗެހި ދައްކާ ކޮންމެ ފަހަރަކު އުލެއް ތަޅުވާލާ އަޑު ކުއްތާއަށް އިއްވެއެވެ. މި ޙާލަތުގައި، ކުއްތާ ކުޅުދިޔާވެއެވެ. މި މަރުޙަލާގައި އުލުގެ އަޑަކީ ކާއެއްޗެހި ލިބުމުގެ ސިގްނަލެއްކަން އެސޮރު ދަސްކުރެއެވެ. އަދި މިގޮތަށް އާދަވެއެވެ.

ތިންވަނަ މަރުޙަލާގައި ކުއްތާއަށް އިއްވެނީ ހަމައެކަނި އުލެއް ތަޅުވާލުމުގެ އަޑެވެ. މި އަޑާއެކު ކުއްތާ ކުޅުދިޔާވެއެވެ. ކުއްތާގެ ކުޅުދިޔާވުން މިފަހަރު ބެލެވިގެންދިޔައީ ކޮންޑިޝަންޑް ރެސްޕޯންސް އަކަށެވެ. އެހެނީ، މިބަދަލު އައީ ވަކިގޮތަކަށް ކުއްތާ ހާނައި، ބައްޓަންކުރުމުންނެވެ.

ދަރިވަރުންގެ ކިބައިން ފެންނަ ބައެއް ސުލޫކުތަކަށް ބަދަލު ގެނައުމުގައި މި ތިޔަރީގެ ބޭނުން ހިފިދާނެއެވެ. އެގޮތުން ދަރިވަރުންގެ ފަރާތުން ފެންނަން އެދޭ ކަންތައްތަކަށް ތަރުޙީބުދީގެން ދަރިވަރުންގެ ސުލޫކަށް ހެޔޮ ބަދަލުތަކެއް ގެނެވިދާނެ ކަމަށް މިތިޔަރީގައި ބަޔާން ކުރެއެވެ. އެހެނީ، ތަކުރާރުކޮށް ކަމަކަށް އިރުޝާދުދީ، ރަނގަޅުގޮތް ބުނެދޭނަމަ އެކަމަކަށް، ދަރިވަރުން ހޭނި އެއުޅުން ދަރިވަރުންގެ ކިބައިން ފެނިގެންދާނެ ކަމީ މިތިޔަރީގެ އެންމެ އިސް ގަބޫލު ކުރުމެވެ. މި ބަދަލުތައް ގެނެވެނީ ދަރިވަރުންނަށް ދެވޭ ތަރުޙީބާއި އަދަބުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުންނެވެ. އެހެންކަމުން، މި ތިޔަރީއަކީ ކުލާހުގެ ވެށިން މުދައްރިސުންނަށް ކުރިމަތިވާ ބެއެއް ގޮންޖެހުންތަކަށް ހައްލެކެވެ. އަދި ދަރިވަރުން އަހުލުވެރި ނޫން ބައެއް ހުނަރުތައް އެކުދިންގެ ކިބައިގައި އަށަގެންނެވުމުގައިވެސް މި ތިޔަރީގެ އެހީތެރިކަން ހޯދިދާނެއެވެ.